Kỹ thuật trồng lan Cattleya chi tiết nhất

Kỹ thuật trồng và chăm sóc lan Cattleya mà chúng tôi chia sẻ trong bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có thêm kinh nghiệm trong quá trình trồng và chăm sóc loài lan quý tộc, vương giả này.

1. Đôi nét về lan Cattleya

Lan Cattleya có tên gọi xuất phát từ người chơi lan nổi tiếng William Cattleya. Tại Việt Nam, chúng được gọi với cái tên gần gũi là lan Cát. Mặc dù có nguồn gốc từ vùng Nam Mỹ với điều kiện khí hậu nhiệt đới mát mẻ, tuy nhiên, lan Cattleya hiện nay được trồng nhiều trên thế giới bởi vẻ đẹp “nữ hoàng” của mình. Cây có đặc điểm đa thân, mang nhiều giả hành (3 - 5 giả hành), có khả năng dự trữ nước và dinh dưỡng tốt, rễ nhỏ và dài, trên đỉnh giả hành có 1 - 2 lá to.

Lan Cattleya được chia thành 2 nhóm:

- Nhóm 1 lá: Giả hành chỉ có 1 lá, cây có 1 - 2 hoa, hoa to và đẹp.

- Nhóm 2 lá: Giả hành có 2 -3 lá, cây có 5 - 7 hoa, hoa nhỏ nhưng vẫn thu hút ánh nhìn.

Ưu điểm của hoa lan Cattleya là đa dạng màu sắc, đẹp rực rỡ và hương thơm ngào ngạt, tuy nhiên, khuyết điểm là chóng tàn, chỉ sau 1 - 2 tuần lễ, gây tiếc nuối cho người thưởng ngoạn.

2. Điều kiện trồng và chăm sóc lan Cattleya

Nhiệt độ, độ ẩm và nước tưới

Tại Việt Nam, lan Cattleya có thể thích nghi với các tỉnh phía Bắc, phía Nam lẫn các tỉnh Tây Nguyên, miễn sao đáp ứng nhiệt độ lý tưởng là 21 độ C ban ngày và 16 độ C ban đêm. Đối với các tỉnh phía Bắc, có thể hạ thấp nhiệt độ xuống, khoảng 13 độ C ban ngày và 10 độ C ban đêm.

Về độ ẩm, lan Cattleya yêu cầu độ ẩm từ 40 - 70%. Để duy trì độ ẩm này, bạn cần lưu ý đến chế độ nước tưới. Tuy nhiên, không nên lạm dụng việc tưới nước vì như đã nói ở trên, lan Cattleya có giả hành mập, dự trữ nước tốt nên tưới nước thường xuyên có thể gây ra tình trạng thừa nước, thối rễ.

Tùy vào từng vùng mà có chế độ nước tưới phù hợp. Chẳng hạn, ở khu vực TP.HCM, có thể tưới mỗi ngày 1 lần vào lúc 10 giờ sáng trong khoảng từ tháng 5 đến tháng 11. Thời điểm từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, gia tăng số lần tưới lên 2 lần/ngày vào lúc 9 giờ sáng và 3 giờ chiều. Thời điểm từ tháng 3 đến tháng 4, giảm số lần tưới 1 lần/ngày để cây chuẩn bị bước vào mùa nghỉ. Đối với các tỉnh Tây Nguyên, nhất là Lâm Đồng, chỉ cần tưới 1 lần/tuần vào mùa nắng và không tưới vào mùa mưa. Còn các tỉnh phía Bắc thì từng điều kiện từng vùng mà vận dụng linh hoạt chế độ tưới.

Ánh sáng

Lan Cattleya có nhiều loài, và mỗi loài yêu cầu lượng ánh sáng khác nhau, nhưng nhìn chung, đều ở mức 50% và không ưa ánh sáng trực tiếp, vì thế, bạn nên làm giàn che cho vườn trồng. Nếu trồng trên sân thượng, nên che 60% ánh sáng, chỉ sử dụng 40% ánh sáng. Bên cạnh đó, các chậu nên giãn cách để đảm bảo độ thông thoáng và nhận sáng đầy đủ.

Để nhận biết lan Cattleya thừa hay thiếu sáng, bạn có thể quan sát lá và thân cây. Cụ thể, nếu lá bị cháy vàng và thân cây lùn là chứng tỏ ánh sáng thừa; ngược lại, lá xanh đậm và thân cây dài nhưng yếu ớt thì đang trong tình trạng thiếu sáng, cần điều chỉnh lượng ánh sáng cho phù hợp với nhu cầu của cây. Nếu cây nhận đủ ánh sáng yêu cầu, lá sẽ có màu xanh ánh vàng hoặc tím, cho hoa to, cánh dày cứng, màu sắc thắm.

Phân bón

Việc bón phân cho lan Cattleya là nhằm 2 mục đích: Duy trì sự sinh trưởng, phát triển của cây và kích thích sự ra hoa. Dù với mục đích nào thì cũng lưu ý, không nên tưới phân trực tiếp vào gốc, rễ mà nên tưới phun sương lên lá và toàn bộ cây bằng hệ thống béc phun tự động hay bằng bình xịt thuốc sát trùng để đảm bảo cây hấp thụ nhiều nhất.

Tùy vào đặc điểm sinh trưởng của cây mà chọn loại phân bón phù hợp. Theo đó, cây con thì dùng phân 30-10-10, cây trưởng thành thì dùng phân 20-20-20 và 15-30-15 nồng độ 1gr hay 1 muỗng cà phê pha trong 4 lít nước, tưới 1 - 2 lần/tuần. Đối với cây chớm nụ, ra hoa thì thay thế bằng phân 10-20-20, 6-30-30 với nồng độ và chu kỳ tưới như trên.

Mùa nghỉ

Mỗi một năm, lan Cattleya sẽ có mùa nghỉ trong 1 tháng, thường là tháng 1 đối với các tỉnh phía Bắc, tháng 4 đối với các tỉnh phía Nam và tháng 8 đối với các tỉnh miền Trung. Trong suốt thời gian nghỉ, nên ngừng tưới nước và bón phân, song song đó là duy trì nhiệt độ 25 độ C cho vùng nóng và 10% độ C cho vùng lạnh, đồng thời, tăng độ che sáng lên 10%.

Thay chậu và nhân giống

Sau 2 năm, nên tiến hành thay chậu cho lan Cattleya. Và việc nhân giống sẽ được thực hiện đồng thời với việc thay chậu. Thời điểm tốt nhất để thay chậu và nhân giống lan Cattleya là đầu mưa. Việc thay chậu sẽ được tiến hành như sau:

- Ngâm chậu cây vào thau nước có pha thuốc ngừa rêu trong 30 phút đến 1 tiếng để rễ tróc ra.

- Cắt bỏ rễ già và thối, với những rễ dài thì chừa lại một đoạn khoảng 10cm.

- Cột cây lan vào chậu mới và đặt vào chổ ẩm mát.

- Phun Vitamin B1 để kích thích cây ra rễ. Ngưng tưới nước 1 tuần và tưới dung dịch Atonik+Root - Plex 1cc pha trong 4 lít nước. Đến khi cây ra rễ thì dời về vị trí trồng cũ.

Việc nhân giống lan Cattleya sẽ được thực hiện bằng kỹ thuật tách chiết. Nên tách chiết 3 giả hành một lúc để đảm bảo độ thành công cao. Nếu là giống Cattleya quý thì có thể tách 2 tép một, để nguyên tại chỗ đến khi hình thành giả hành mới thì mới trồng vào chậu khác. Giá thể trồng đảm bảo thông thoáng để tránh gây thối rễ.

Sâu bệnh và vấn đề khác

Lan Cattleya thường mắc các bệnh rệp son, thối đọt và thối lá. Chúng khiến giả hành, căn hành, mắt ngủ và lá bị hư thối, nếu không chữa trị kịp thời có thể gây ra tác hại không nhỏ cho vườn trồng. Để phòng ngừa, có thể phun thuốc rầy Serpa, Diazinon theo liều lượng hướng dẫn (đối với rệp son) hoặc phun thuốc sát trùng 2 tháng/lần (đối với bọ trĩ, gián cánh). Nếu cây bị thối đọt và lá thì phải cắt phần bị thối bỏ đi, sau đó bôi vết cắt bằng Vadolin + Benlate cho đến khi không còn dấu hiệu mềm thối nơi mặt cắt. Hàng tháng, nên phun thuốc trừ nấm, thuốc rầy và vệ sinh vườn trồng để ngăn ngừa sâu bệnh.

Với những hướng dẫn chi tiết trên, bạn sẽ sở hữu vườn lan Cattleya vừa đẹp vừa giá trị để phục vụ nhu cầu thưởng ngoạn và mục đích kinh doanh.

Lê Trinh